Eskiden yatırım dendiğinde akla sadece yastık altı altın yapmak veya bankaya vadeli mevduat yatırmak gelirdi. Ancak enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde bu geleneksel yöntemler paranın değerini korumakta yetersiz kalabiliyor. Son yıllarda her yaştan insanın ilgisini çeken, doğru yapıldığında zenginlik, yanlış yapıldığında hüsran getiren bir alan var: Borsa. Peki televizyonlarda sürekli iniş ve çıkış grafiklerini gördüğümüz borsa aslında nedir?
Borsa ve Hisse Senedi Nedir?
Borsayı büyük bir pazar yeri, pazarın tezgahlarını da büyük şirketler (Koç Holding, Türk Hava Yolları, Apple vb.) olarak düşünün. Bu dev şirketler, işlerini daha da büyütmek için şirketin mülkiyetini milyonlarca küçük parçaya bölerler ve bu parçaları halka satarlar. İşte bu parçalara Hisse Senedi (Pay Senedi) denir.
Siz borsadan bir şirketin hisse senedini aldığınızda, aslında o şirketin çok küçük bir oranla ortağı (patronu) olursunuz. Şirket iyi yönetilir ve kâr ederse, sizin elinizdeki hissenin değeri de artar. Ayrıca şirket yıl sonunda kazandığı kârın bir kısmını ortaklarına nakit olarak dağıtabilir, buna da Temettü (Kâr Payı) adı verilir.
Borsaya Nasıl Girilir? (Hisse Nasıl Alınır?)
Borsada işlem yapmak için takım elbiseli bir iş insanı olmanıza gerek yoktur. İnternet sayesinde her şey saniyeler içinde halledilir:
- Kullandığınız bankanın (Ziraat, Garanti, İş Bankası vb.) mobil uygulamasına girin.
- Yatırımlar bölümünden Yatırım Hesabı / Borsa Hesabı açılışı yapın. (Bu işlem ücretsizdir ve birkaç saniye sürer).
- Vadesiz hesabınızdaki parayı, açılan bu yeni yatırım hesabına aktarın.
- Hisse Senedi Alış/Satış menüsünden istediğiniz şirketin kısaltmasını (Örn: THYAO) bularak, almak istediğiniz adeti girin ve onaylayın. Tebrikler, artık bir şirketin ortağısınız!
Yeni Başlayanlar İçin Altın Borsa Kuralları
Halk arasında söylenen "borsa oynamak" tabiri son derece yanlıştır. Borsa bir kumarhane değil, yatırım yeridir. Kumar oynarsanız mutlaka kaybedersiniz. Güvenli yatırım için şu üç kuralı asla unutmayın:
- İhtiyacınız Olmayan Parayla Yatırım Yapın: Yarın ev kiranızı ödeyeceğiniz veya borç (kredi) aldığınız parayla ASLA borsaya girmeyin. Borsaya sadece 1-2 yıl boyunca hiç dokunmayacağınız kenardaki birikiminizle girin.
- Bütün Yumurtaları Aynı Sepete Koymayın: Tüm paranızla tek bir şirketin hissesini almayın. Havacılık, gıda, teknoloji ve bankacılık gibi farklı sektörlerden şirketler seçerek paranızı en az 4-5 farklı şirkete paylaştırın (Sepet yapın).
- Sosyal Medya Duyumlarına İnanmayın: Twitter'da veya Telegram gruplarında "Bu hisse uçacak, kaçacak" diyen kişilere güvenerek hisse almayın. Kendi tanıdığınız, alışveriş yaptığınız, ürünlerini kullandığınız ve kâr ettiğinden emin olduğunuz büyük kurumsal şirketlere ortak olun.
